Archive for the ‘varen’ Tag

(0072)   Leave a comment

(0072)

Pharos  van  Alexandrië

En  daarmee  wilde  ik  deze  eerste  reeks   (-  en  reis -)   besluiten .

Voor  mij  verrassend  was ,  dat  ik  al-doende  tot de  ontdekking  ben  gekomen ,  dat   varen  een  “omgetoverd”  woord  is ,  dat  zijn  oorsprong  vindt  in  een  hellenistisch-grieks  woord  dat  zelf  een  object  aanduidt [:]  een   ( vuur-toren ) [:]  de    Pharos  van  Alexandrië  (-  welk  woord  op  zijn beurt weer in nauwere betrekking staat  tot  pharao  -) .  

In-feite  dus   een  ontlening .   //  maar  met  dit  verschil ,  dat  er  zeker  ook  een  lang  traject  aan  [taal-]overlevering  heeft  plaats-gevonden ,  waardoor  het  “spoor-terug”   zowat  uitgewist  was .

Daarbij  valt  ook  op ,  dat  de  “spel-wijze”  door  zijn  “behoudende  rol”  en  traditie  als  een  vinger-afdruk  van  taal-klanken ,  ons  hiertoe  in  staat  stelde .

Dit  druist  nogal  in  tegen  het  standaard-“beeld”  (-  of  eigenlyk  beter  [:]  standaard-visie -)  dat  talen  “zich  ontwikkelen”  volgens   regel-matige  klank-matige  veranderingen   ( “taal-wetten / -regels” ) .

Hoe  precies  dat  proces  verliep  //  laat  ik  nu  even  buiten  beschouwing  /\  maar  zeker  is  in  ieder  geval   wel ,  dat  de  ontwikkeling  van  de  “schrijf-kunst”  een  “ongekende”  invloed  heeft  uitge-oefend  op  de  ontwikkelings-gang  van  talen  zelf  en  ook  – haast  ongemerkt –  op  de  manier  hoe  wij  dat  wordings-proces  kunnen  “bevatten”  ( en  reconstrueren )   waar  die  klanken  “verstomd  zijn” .

Om  goed  zicht  op  dat  proces  te  houden ,  kan  men  eigenlyk  niet  zonder  een  methodologise  premisse   (- en  vereiste -)  om  ten-allen-tijde  òòk  de  “oorspronkelyke   woord-vorm”  aan  de  lezer  mee  te  geven  om    het  historise  beeld  recht  te  doen .  En  er  een  klank-matige  analyze  erbij  te  geven ,  zodat  men  zich  daarbij  een  “klank(-reeks)  bij  kan  inbeelden”  (  erbij  kan  denken ) .    Zo-waar  geen  sine-cure !

Daarbij  diene  men  ook  rekening  te  houden  met  het  wispel-turige  “lot  van  de  mensheid  zelve”  als  het  gaat  om  een  waar-achtige  geschiedenis  van  “de  menselyke  taal-geschiedenis”  te  schetsen .   En  daarbij  moet  zeker  niet  uit  het  oog  worden  verloren , dat  de  mens  lang  niet  altijd   zijn  “mede-mens“  vrede-lievend   te-gemoet  trad .

De  reden ,  dat  ik  juist  bij  deze  72-ste  pōsting  deze  reeks  wil  afsluiten    //  is  – opnieuw –  een  historisch  feit [:]  namelyk ,  dat  er  – zo  het  verhaal  wil   ( “de  geschiedenis” ) –  72  geleerden  werden  aangesteld  in  Alexandrië (- hoe toepasselyk -) om de bijbel uit het “hebreeuws” (- ¿ welke versie dan ? -) in het grieks ( van die dagen ) te vertalen [:]

( de Septuaginta ) .

Moge er een 2-de reeks op volgen !

En VAAR – WEL !

Advertisements

(0070)   Leave a comment

Varen

Dit  keer  een  zeer  gewaagd  uitstapje  naar  de  etymologise  banden  met  andere  talen .

En  wel  de  verhouding  tussen  het  griekse  φαρος  en  ndl.  (- als  representant  van  de  “germaanse  talen” -)   varen .  

Het  is  niet  gebruikelyk  om  varen  op  te  vatten  als  een  woord  dat  is  afgeleid  (!)  uit  het  grieks  .

Wat  men  echter  niet  moet  vergeten  //  is  de  wan-verhouding  tussen  de  overlevering  van  beide  talen [:]   we  krijgen  pas  zicht  op  “het  nederlands”  vele  eeuwen  nà  dat  wij  al  kennis  kunnen  nemen  van  het  grieks .   ¿  Wat  is  er  in  die  tussen-liggende  tijd  gebeurd ?   ¿  Wat  is  de  werkelijke  verhouding  tussen  beide  talen ?

Varen   doe  je  over  zee  //  maar  in  het  (hoog-)duits  gaat  dat  over  de  weg [:]  fahren .   Dit  verschil  in  betekenis  moet  zo  zijn  historise  reden  hebben .

Als  varen  in  de  zin  van   ( varen )  de  meer  oorspronkelijke  betekenis  heeft  weten  vast  te  houden  //  moet  de  betekenis  in  het  (hoog-)duits  in  een  latere  [ontwikkel-]fase  ontstaan  zijn .  Als-dan   (- dus  gesteld  dat  het  voor-gaande  waar  is -)  is  het  duitse  woord  waarschijnlijk  uit  een  “oud-nederlandse”  (- of  frizoonse -)  bron ([woord])  overgenomen .   Dit  ligt  in-zoverre  voor  de  hand  //  aangezien  sprekers  van  een  oud-nederlandse  (?)  of  anders  een  frizoonse  taal ,  aan  de  kust  woon-achtig  waren  ///   maar  men  bedenke [:]  een  bewijs  voor  deze  [ontwikkelings-]gang  is  hiervoor  (nog)  niet  geleverd .  

Eèn  probleem  is  onder-andere  de  relatief  late  overlevering  van  het  “oud-nederlands”  [–  die  term  is  trouwens  weinig  gelukkig  gekozen –]  en  het  frizoons .   Bovendien [:]  “onze”  kennis  van  welke  taal / talen  in  deze  kust-streken  gesproken  zijn  //  is   uiterst  pover ,  of   beter  gezegd [:]   dramatisch-slecht  bekend .

Anderzijds [:]  het  werk-woord  varen  heeft  ook  een  religieuze  inslag .  Dat  zal  men  misschien  niet  zo  snel  herkennen  //  maar  in  het  (hoog-)duits  is  dat  veel  makkelijker  te  door-zien .

In  die  taal  is  een  algemeen  woord  Pfarrer ,  dat  men  kan  vertalen  als   ( dominee ) .   Het  nederlands  heeft  hiervoor  geen  gelijkend  equivalent  (woord)  [:]  wel  naar  betekenis  //  maar  niet  naar  klank  èn  betekenis .   Immers [:]   aan  een  hd.  pf-  (als  begin-klank)  correspondeert  in  het  nederlands  een  p- ;   vergelijk [:]

pferd  (:)  paard .

Maar  ¿  waarom  zou  pfarrer  iets  met  varen  te  maken  moeten  hebben ?

(0057)   1 comment

Middelfart

//  Maar  dat  kan  toch  helemaal  niet  ! ??  [:]  dat  varen  een  “soort  ontlening”  is  van  het  woord  voor  een  eiland  nabij  Alexandrië ,   PHaros  geheten ,   en  waar  ooit  een  vuur-toren  als  “wereld-wonder”  te  bewonderen  was (?) .   [–   Zelfs  een  wereld-wonder  gaat  eens  ten-onder –]  .

¿  Weet  deze  auteur  dan  helemaal  niets  van  vergelijkende  taal-wetenschappen  en  “indo-europese  talen”   [ af ] ?

¿  Of  raakt  hij  hier  aan  een  probleem ,  dat  “voor  het  gemak”  maar  wordt  overgeslagen  of  misschien  zelfs  niet  gezien  wordt  dan-wel  ( opzettelijk )  weg-geredeneerd  wordt ?

¿  Hoe  gaan  we  deze  klippen  omzeilen ?   (¿)  Tussen  Scylla  en  Charybdis  .

¿  Kan  iemand  mij  aan  een  mast  vast-binden ?

odysseus_sirens_bm_e440

[  →  https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Odysseus_Sirens_BM_E440.jpg  ]

Gaan  we  verder .

Middelfart .

Deze  plaats  ligt  op  het  deense  eiland  (- met  een  brug  verbonden  aan  Jutland -)  Funen  (-  ¿  is  het  dan  nog  eigenlijk  wel  een  ei-land ? -) .

De  verklaring  op  wikipedia  te  vinden

[  →  https://nl.wikipedia.org/wiki/Middelfart_(plaats) ] ( d.d.  12-2-2017 )  

lijkt  mij  ( prima-facie )  plausibel [:]  

De  stad  (…)  werd  voor  het  eerst  als  Mæthælfar   vermeld  in  Kong  Valdemars  Jordebog  in  de  13-de  eeuw .    In  de  eeuwen  die  volgden  //  werd  de  verkorte  vorm  Melfar  gebruikt .  De  naam  betekent   ( middelste  oversteek-plaats )  (…) .

( in  spel-wijze  iets  gewijzigd )

//  doch  de  engelse  ( wikipedia )  geeft  een  andere  verklaring

[  →  https://en.wikipedia.org/wiki/Middelfart  ]  (  d.d.  12-2-2017 )  

«  (…)  consists  of  the  old  Danish  word  mæthal  meaning   ( middle )  and  far  meaning    ( way ) .  The  name  originally  referred  to  the  strait  Snævringen  (   ( the  narrowing ) ,  which  is  the  narrowest  part  of  the  Little  Belt ,  and  was  subsequently applied  to  the  settlement ,  as  well .  »

En  dat  klinkt  eigenlijk  ook-wel  plausibel .

De  lezer  mag  zelf  kiezen  ( voor-lopig ) .

¿  Of  de  naam  naar  het  er-langs  liggende  vaar-water  genoemd  is  of  naar  het  veer  dat  hier  gelegen  heeft  ?   Allebij  is  mogelijk .

Een    ( veer-boot )  heet  in  het  deens  færge .   Of  daarmee  ook  “de  veer-plaats / het  veer”  mee  bedoeld  is  // weet  ik  niet .  

Maar  of  soms  het  vaar-water  Mæthælfar  geheten  heeft  //  is  even-min  zeker  (- althans  voor  mij   //  want   – voor  zover  ik  weet –  niet  overgeleverd  -) .

Toch  nijg  ik  naar  de  verklaring  gegeven  op  de  engelse  wikipedia .

//  want  hun  verwijzing  opent  een  interessant  “boek”  over  de  St.-Nicolaas-kerk  in  Middelfart

[  →  http://danmarkskirker.natmus.dk/uploads/tx_tcchurchsearch/Odense_2225-2396_01.pdf  ]

waar  op  bz.  2281  een  kaart  te  zien  is  van  J. Elandt [ 1659 ] .

Daarop  staat  de  plaats  als  

MIDDEL  VAERT:

en  het  vaar-water  als

Middel  Vaert  Sont

Zo  bezien is  er  maar  èèn  verklaring  mogelijk .

(0056)   Leave a comment

Isis  Faria  <  Isis  PHaria

Het  verband  tussen  Nehalennia   ( zij  die  veer-geld / vaar-loon  vraagt  ,  int  en  geeft )   en  Isis  Pelagia  nodigt  uit  tot  nader  onderzoek ,  waarbij  ook  de  rol  van  Isis  PHaria  verdient  in  ogen-schouw  te  worden  genomen .    Haar  verschijnings-vorm  als  Isis  PHaria  is  duidelijk  verschillend  van  die  van   Isis  Pelagia  //  aangezien  zij  nu   – als   Isis  PHaria –   op  munten  verschijnt  met  naast  haar  een  vuur-toren  (- men  neemt  aan ,  dat  het  hier  de   PHaros  in  Alexandrië  betreft -)   en  terwijl  zij  een  bollend  zeil  in  bedwang  houdt  ( om  vooruit  te  komen ) .

Dit  zijn  romeinse  munten  //  maar  hun  beeld-taal  is  vermoedelijk  geschoeid  op  die  van  de  Ptolemeeën  ( Ptolemaeën ) .   Zij  immers  zullen  hun  eigen  munten  hebben  geslagen  vòòr  dat   hun  recht  daartoe  ontnomen  was  door  de  Romeinen .

In  een  latere  versie   –  geslagen  onder  Julianus  Apostata  [ Julianus II ]  ( romeins  keizer 284 ~ 285 )  –   zien  wij  haar  vermeld  als  ISIS  FARIA .

[ →  http://www.forumancientcoins.com/moonmoth/reverse_isis.html  ]

Het  epitheton  FARIA  heeft  veel  weg  van  varen .

Dat  zal  geen  toeval  zijn .