Archive for the ‘faros’ Tag

(0072)   Leave a comment

(0072)

Pharos  van  Alexandrië

En  daarmee  wilde  ik  deze  eerste  reeks   (-  en  reis -)   besluiten .

Voor  mij  verrassend  was ,  dat  ik  al-doende  tot de  ontdekking  ben  gekomen ,  dat   varen  een  “omgetoverd”  woord  is ,  dat  zijn  oorsprong  vindt  in  een  hellenistisch-grieks  woord  dat  zelf  een  object  aanduidt [:]  een   ( vuur-toren ) [:]  de    Pharos  van  Alexandrië  (-  welk  woord  op  zijn beurt weer in nauwere betrekking staat  tot  pharao  -) .  

In-feite  dus   een  ontlening .   //  maar  met  dit  verschil ,  dat  er  zeker  ook  een  lang  traject  aan  [taal-]overlevering  heeft  plaats-gevonden ,  waardoor  het  “spoor-terug”   zowat  uitgewist  was .

Daarbij  valt  ook  op ,  dat  de  “spel-wijze”  door  zijn  “behoudende  rol”  en  traditie  als  een  vinger-afdruk  van  taal-klanken ,  ons  hiertoe  in  staat  stelde .

Dit  druist  nogal  in  tegen  het  standaard-“beeld”  (-  of  eigenlyk  beter  [:]  standaard-visie -)  dat  talen  “zich  ontwikkelen”  volgens   regel-matige  klank-matige  veranderingen   ( “taal-wetten / -regels” ) .

Hoe  precies  dat  proces  verliep  //  laat  ik  nu  even  buiten  beschouwing  /\  maar  zeker  is  in  ieder  geval   wel ,  dat  de  ontwikkeling  van  de  “schrijf-kunst”  een  “ongekende”  invloed  heeft  uitge-oefend  op  de  ontwikkelings-gang  van  talen  zelf  en  ook  – haast  ongemerkt –  op  de  manier  hoe  wij  dat  wordings-proces  kunnen  “bevatten”  ( en  reconstrueren )   waar  die  klanken  “verstomd  zijn” .

Om  goed  zicht  op  dat  proces  te  houden ,  kan  men  eigenlyk  niet  zonder  een  methodologise  premisse   (- en  vereiste -)  om  ten-allen-tijde  òòk  de  “oorspronkelyke   woord-vorm”  aan  de  lezer  mee  te  geven  om    het  historise  beeld  recht  te  doen .  En  er  een  klank-matige  analyze  erbij  te  geven ,  zodat  men  zich  daarbij  een  “klank(-reeks)  bij  kan  inbeelden”  (  erbij  kan  denken ) .    Zo-waar  geen  sine-cure !

Daarbij  diene  men  ook  rekening  te  houden  met  het  wispel-turige  “lot  van  de  mensheid  zelve”  als  het  gaat  om  een  waar-achtige  geschiedenis  van  “de  menselyke  taal-geschiedenis”  te  schetsen .   En  daarbij  moet  zeker  niet  uit  het  oog  worden  verloren , dat  de  mens  lang  niet  altijd   zijn  “mede-mens“  vrede-lievend   te-gemoet  trad .

De  reden ,  dat  ik  juist  bij  deze  72-ste  pōsting  deze  reeks  wil  afsluiten    //  is  – opnieuw –  een  historisch  feit [:]  namelyk ,  dat  er  – zo  het  verhaal  wil   ( “de  geschiedenis” ) –  72  geleerden  werden  aangesteld  in  Alexandrië (- hoe toepasselyk -) om de bijbel uit het “hebreeuws” (- ¿ welke versie dan ? -) in het grieks ( van die dagen ) te vertalen [:]

( de Septuaginta ) .

Moge er een 2-de reeks op volgen !

En VAAR – WEL !

Advertisements

(0070)   Leave a comment

Varen

Dit  keer  een  zeer  gewaagd  uitstapje  naar  de  etymologise  banden  met  andere  talen .

En  wel  de  verhouding  tussen  het  griekse  φαρος  en  ndl.  (- als  representant  van  de  “germaanse  talen” -)   varen .  

Het  is  niet  gebruikelyk  om  varen  op  te  vatten  als  een  woord  dat  is  afgeleid  (!)  uit  het  grieks  .

Wat  men  echter  niet  moet  vergeten  //  is  de  wan-verhouding  tussen  de  overlevering  van  beide  talen [:]   we  krijgen  pas  zicht  op  “het  nederlands”  vele  eeuwen  nà  dat  wij  al  kennis  kunnen  nemen  van  het  grieks .   ¿  Wat  is  er  in  die  tussen-liggende  tijd  gebeurd ?   ¿  Wat  is  de  werkelijke  verhouding  tussen  beide  talen ?

Varen   doe  je  over  zee  //  maar  in  het  (hoog-)duits  gaat  dat  over  de  weg [:]  fahren .   Dit  verschil  in  betekenis  moet  zo  zijn  historise  reden  hebben .

Als  varen  in  de  zin  van   ( varen )  de  meer  oorspronkelijke  betekenis  heeft  weten  vast  te  houden  //  moet  de  betekenis  in  het  (hoog-)duits  in  een  latere  [ontwikkel-]fase  ontstaan  zijn .  Als-dan   (- dus  gesteld  dat  het  voor-gaande  waar  is -)  is  het  duitse  woord  waarschijnlijk  uit  een  “oud-nederlandse”  (- of  frizoonse -)  bron ([woord])  overgenomen .   Dit  ligt  in-zoverre  voor  de  hand  //  aangezien  sprekers  van  een  oud-nederlandse  (?)  of  anders  een  frizoonse  taal ,  aan  de  kust  woon-achtig  waren  ///   maar  men  bedenke [:]  een  bewijs  voor  deze  [ontwikkelings-]gang  is  hiervoor  (nog)  niet  geleverd .  

Eèn  probleem  is  onder-andere  de  relatief  late  overlevering  van  het  “oud-nederlands”  [–  die  term  is  trouwens  weinig  gelukkig  gekozen –]  en  het  frizoons .   Bovendien [:]  “onze”  kennis  van  welke  taal / talen  in  deze  kust-streken  gesproken  zijn  //  is   uiterst  pover ,  of   beter  gezegd [:]   dramatisch-slecht  bekend .

Anderzijds [:]  het  werk-woord  varen  heeft  ook  een  religieuze  inslag .  Dat  zal  men  misschien  niet  zo  snel  herkennen  //  maar  in  het  (hoog-)duits  is  dat  veel  makkelijker  te  door-zien .

In  die  taal  is  een  algemeen  woord  Pfarrer ,  dat  men  kan  vertalen  als   ( dominee ) .   Het  nederlands  heeft  hiervoor  geen  gelijkend  equivalent  (woord)  [:]  wel  naar  betekenis  //  maar  niet  naar  klank  èn  betekenis .   Immers [:]   aan  een  hd.  pf-  (als  begin-klank)  correspondeert  in  het  nederlands  een  p- ;   vergelijk [:]

pferd  (:)  paard .

Maar  ¿  waarom  zou  pfarrer  iets  met  varen  te  maken  moeten  hebben ?

(0056)   Leave a comment

Isis  Faria  <  Isis  PHaria

Het  verband  tussen  Nehalennia   ( zij  die  veer-geld / vaar-loon  vraagt  ,  int  en  geeft )   en  Isis  Pelagia  nodigt  uit  tot  nader  onderzoek ,  waarbij  ook  de  rol  van  Isis  PHaria  verdient  in  ogen-schouw  te  worden  genomen .    Haar  verschijnings-vorm  als  Isis  PHaria  is  duidelijk  verschillend  van  die  van   Isis  Pelagia  //  aangezien  zij  nu   – als   Isis  PHaria –   op  munten  verschijnt  met  naast  haar  een  vuur-toren  (- men  neemt  aan ,  dat  het  hier  de   PHaros  in  Alexandrië  betreft -)   en  terwijl  zij  een  bollend  zeil  in  bedwang  houdt  ( om  vooruit  te  komen ) .

Dit  zijn  romeinse  munten  //  maar  hun  beeld-taal  is  vermoedelijk  geschoeid  op  die  van  de  Ptolemeeën  ( Ptolemaeën ) .   Zij  immers  zullen  hun  eigen  munten  hebben  geslagen  vòòr  dat   hun  recht  daartoe  ontnomen  was  door  de  Romeinen .

In  een  latere  versie   –  geslagen  onder  Julianus  Apostata  [ Julianus II ]  ( romeins  keizer 284 ~ 285 )  –   zien  wij  haar  vermeld  als  ISIS  FARIA .

[ →  http://www.forumancientcoins.com/moonmoth/reverse_isis.html  ]

Het  epitheton  FARIA  heeft  veel  weg  van  varen .

Dat  zal  geen  toeval  zijn .

(0028)   1 comment

Boccaccio  :   il  Fare  de  Messina

¿ Hoe  komt  Giovanni  Boccaccio  aan  die  verklaring  voor  fare   – van   pharos – ,  als  dat  het  [«  in  het  latijn  zoveel  “klinkt”  als   scheiding »] ?

Tussen  deze  haakjes [«  …  »]  staat  een  vertaling   van  mijn  hand ;   mocht  het  (deze  vertaling)  niet  goed  genoeg  (vertaald)  zijn   //   dan  hoor  (zie)  ik  dat  graag  terug  (langs-wege  een  reactie  van  iemand) .

Op  die  vraag  gaat   Alessandro  de  Angelis   in :

[  →  http://www.academia.edu/5432375/Unetimologia_di_Boccaccio_e_il_toponimo_Faro_Stretto_di_Messina_ ]

In  dit  artikel   – dat  oorspronkelijk  verschenen  is  in   Cultura  Neolatina  71  (2011)  bz.  313-331 –   wordt  veel  interessant  materiaal  aangedragen .

De  oudste  vermelding  binnen  een  latijnse  contekst [!!]  dateert  uit  eind  9de  ₡  in  een  continuatie  op  de  • Historia  Longobardorum   van  Paulus  Diaconus ,  en  heet [:]   • Historiola  Langobardorum  Beneventi  degentium ,  geschreven  door  een  benedictijner  monnik  (van  duitse  afkomst )   Erchempert[o] ,  waar  gesproken  wordt  van  een  zee-slag  (- in  oktober  888 -)  [:]

« Acta  sunt  haec  in  arto  spatio  maris ,  quod  dirimit  Regium  a  Sicilia ,  qui  locum  olim  tellus  erat ,  set  moderno  tempore  a  Fari  aequore  occupatus  est . »

Voor  een  vertaling  van  deze   historiola   in  het  engels  [ vide / zie :  ]

[  →  http://scholarship.rice.edu/handle/1911/16821  ]

[  pdf :  →  http://hdl.handle.net/1911/16821  ]

[  betreffende  tekst – passage :  bz.  249  ]

Opmerkelijk  is  verder ,  dat  voor  het  middel-eeuws  frans  een  woord   far   is  overgeleverd  in  de  betekenis  van  ( zee-engte / zee-straat )   (- détroit -)    (- zoals  in  de   Chanson  d Aspremont   (van  vòòr  1190 ) -)   //   terwijl   – voor  zover  bekend –   het  (vroeg-middeleeuwse)  italiaans  daar  niets  vergelijkbaars  tegenover  kan  stellen   (- van  een  woord  dat  op   far fare  /  faro   lijkt -) (!) ;  een  merkwaardige  omstandigheid .

 

De  vraag  wordt  dan [:]   ¿ hoe  heeft   Erchempert   deze  naam   Faro   leren  kennen  (- in  die  betekenis  van   ( zee-straat  van  Messina )  -) ?

Daar  het  opvallend  is ,   dat   Erchempert   de  naam  met  een   F-   laat  beginnen   //   lijkt  een  griekse  bron  uitgesloten  ( – want  dan  had  men   PH-   mogen  verwachten – ) .

Ten  tweede  [2°]  valt  op ,  dat   Erchempert   niet  sec  de  naam   “Faro”   als  aanduiding  voor  de  zee-straat  gebruikt   //   maar  in  omschrijvende  zin :   a  Fari  aequore   [:]   « [welke  plek]  ingenomen  wordt   ( door  de  zee[-vlakte]  van  Faros ) » .

( wordt  vervolgd )

(0027)   Leave a comment

Faro  =  Sund

Het  gebruik  van  de  naam   Faro   door  Pierfr.  Giambullari  voor  de  “Ottensund”   [ =  Lim-fjord ]  strookt  met  de  geologise  situatie ,  dat  de  Limfjord   – vòòr  dat  zij  een  fjord  werd –   een  èchte  zee-straat  is  geweest  (- die  twee  zeeën  met  elkaar  verbondt -) .

We  zien  namelijk  ook  het  omgekeerde  geval :   de  zee-straat  van  Messina  (Faro  di  Messina)  werd  door  Denen  eertijds  gewoon  Sund  genoemd :

« Sund  imellem  Sicilien  og  Italien »  [:]

[  →  http://ordnet.dk/ods/ordbog?query=sund&tab=for ]

Het  gebruik  door  Giambullari  van  de  naam   Faro   voor  de  Ottensund  //  suggereert  dat  hij  dit  italiaanse  woord  “gewoon  tot  zijn  beschikking  had” ;   anders  gezegd :   (dat  het)  tot  zijn  eigen  woorden-schat  behoorde .

Faro   was  dus  een  woord ,  dat  (- binnen  in  ieder  geval  geleerde  kringen -)  gewoon  gekend  werd   (- vgl.  ook  de  uitdrukkingen   di  là   en   di  quà   dal  Faro    [  →  (0015) ]  -) .   Dus  niet  (alleen)  specifiek  in  gebruik  was  als  naam  voor  een  bepaalde  zee-straat  (- te-weten [:]   die  van  Messina -)   //   maar  ook  in  meer  algemene  zin  een   ( zee-straat )    kon  aanduiden .

Dit  roept  de  vraag  op ,  hoe  (“historise”)  italiaans-sprekenden  dit  woord  hebben  leren  kennen .   Of  anders  gesteld :   uit  welke  taal  zij  dit  woord  hebben  leren  kennen  (en  overgenomen) .

In  ieder  geval  niet  het  (klassiek-)latijn   //   want  in  die  taal  is  het  woord  voor   ( zee-straat )   [:]   fretum .

Een  andere  optie  is  het  (koinè-)grieks  of  een  voorloper  daarvan .   Daarbij  kunnen  wij  aan  twee  mogelijkheden  denken :

[1°]  φαρος   ( vuur-toren )   //   maar  als-dan  doemt  er  een  andere  vraag  aan  de  einder  op [:]   ¿ hoe  is  dan  dat  proces  verlopen ,  waarin  een  woord  voor   ( vuur-toren )   tot  de  naam / woord  voor  het  (eigenlijke)  vaar-water  is  “omgedoopt”  (geworden)  ?

Bij-voorbaat  wil  ik  niet  stellen ,  dat  zulk  een  ontwikkeling  geheel  ondenkbeeldig  is  [geweest]  //  maar  tegelijk  moet  men  ook  vast-stellen ,  dat  zij  op-zich  ook  niet  meteen  aannemelijk  is .

[2°]  [:]  de  mening  die   Tomaso  Fazello   (1573 :  57~58)  verwoordt [:]

faros   in  de  betekenis  van   * ( water ,  dat  op  elkaar  botst )

(- ¶  Aangezien  ik  niet  weet ,  of  dit  inderdaad  een  reële  betekenis  is  voor  dit  woord   //   heb  ik  het  voorzien  van  een  asterisk  (*)  om  aan  te  geven ,  dat  dit  een  “gereconstrueerde  betekenis”  is ;   of  althans  dat  het  (in  casu)  niet  geheel  zeker  is ,  of  die  betekenis  werkelijk  voorhanden  is  geweest -) .

[  →  (0016) ]

En  een  andere  vraag  is :   ¿ wat  is  de  relatie  van  “de  Grieken”  tot  dit  vaar-water ?   En [:]   ¿ zullen  zij  de  eerste  naam-gevers  zijn  geweest ?

Deze  vragen  leg  ik  voorlopig  ter-zijde  en  richt  mij  eerst  op  wat  Boccaccio  over  (de /)   il  Fare  di  Messina   te  melden  had :

« E  dicesi   « fare »   da   « pharos » ,  che  tanto  suona  in  latino  quanto  « divisione » :  (…) »

[  →  (0014)  ]

Treffens  de  Griekse  kolonisatie  langs  de  kusten  van  de  Straat  van  Messina [:]

[ → http://nl.wikipedia.org/wiki/Magna_Graecia ]