Archive for the ‘faro’ Tag

(0060)   Leave a comment

 

in  Lingua  Phari  Messanae

De  tot-nu-toe  oudst-bekende  vermelding  van  een  vuur-toren  in  Messina  is  een  indirecte .   Als  plaats-omschrijving  van  de   St.-Salvator–kerk (/-klooster)  te  Messina  wordt  in een  oorkonde  van  koning  Rogier  (- oftewel  Ruggiero -)   geschreven [:]  

«  templum  S.  Salvatoris  in  Lingua  Phari  Messanae »

( “tempel”  van  St.-Salvator  op  de  land-tong  van  de  vuur-toren  van  Messana  ( =  Messina ) ) .

Deze  land-tong  is  tevens  de  sikkel  (zankle)  die  een  natuurlijke  haven  verschaft  aan  genoemde  stad  [ Messina ] .

Of  dit  dan  ook     vuur-toren  is  geweest  waarnaar  (het  vaar-water)  Faro  is  vernoemd  //  laat  zich  niet  meteen  vast-stellen  [:]  een  oorzakelijk  verband ,  beschreven  in  enig  historise  schriftelijke  bronnen   //  ken  ik  er  niet  van .

Tòch  is  er  iets  interessants  aan  de  hand  met  “deze  vuur-toren” //  althans [:]  niet  dèze  hier-genoemde  //  maar  een  latere  opvolger  van  de  vuur-toren  op  deze  land-tong  (-  //  hoewel  niet  per-definitie  gelegen  op  precies  exact  dezelfde  plek -) [:]   la  lanterna  del  Montorsoli .

( wordt  vervolgd )

(0059)   Leave a comment

 

[a ]   Fari  aequore    Faro

 

De  tekst  in  Erchempert’s   Historiola  Langobardorum  Beneventi  degentium   maakt  duidelijk ,  dat   – op  de  manier  zoals   hij   het  gebruikt  [d-w-z-  de  naam  Faro] –    Faro  in-wezen  (en  zeer  waarschijnlijk)  een  metonymise  naam  is   //  aangezien  hij  erbij  schrijft  [:]  aequor   ( water-opper-vlak ) .   Een  vermelding –zondermeer   (- dus  zonder  die  toevoeging ,  dat  het  hier  om  “een  water”  gaat -)   was  waarschijnlijk  onvoldoende  “betekenis-vol / -dragend” ( “meaning-ful”) ;  oftewel [:]  te-weinig  zeggend .

Dit  maakt  de  kans ,  dat  de  naam  Faro  (- voor  het  vaar-water -)  inderdaad  afgeleid  is  van  de  naam  voor  een  vuur-toren  [- langs  dat  water -]  //  redelijk  plausibel  (- en  aannemelijk -)  [is].

Mààr  [:]  dan  moet  natuurlijk  ook  die  vuur-toren  gevonden  worden ,  waar  die  naam  naar  verwijst  (- en  ìn  zich  draagt -) .

Dit  kàn  de  faro  op  de  berg  (Capo)  Peloro  zijn  geweest  //  doch  ook  een  andere  komt  er  voor  in  aanmerking :  nl.  die  te  Messina .

Èn   moet  bovendien  aangetoond  worden ,  dat  die  betreffende  vuur-toren  op  een  zeer  lange  eigen  geschiedenis  kan  bogen ;   en   minimaal   moet  dateren  van  vòòr  de  tijd ,  dat  het  vaar-water  tussen  Sicilië  en  Reggio  (-  aan  het  vaste-land  van  Italië -)  Faro  genoemd  werd  (ging  worden) .  

Uitgaande  van  de  Historiola  van  Erchempert  (–  uit  de  9-de   ₡ -)  zal  dat  dus  van  vòòr  die  tijd  moeten  zijn  (!) .

Dat  er  een  vuur-toren  langs  de  zee-straat  stond  //  is  zeker ,  blijkens  hetgeen  Servius  (grammaticus)  ons  hierover  meedeelt    [ →  (0012) ]  (-  //  maar  ik  weet  op  dit  moment  nog  niet  op  welke  (vuur-toren)  hij  precies  doelt -) .

Zoals  gezegd [:]  die  andere  is  die ,  welke  in  Messina  stond / staat .

( wordt  vervolgd )

(0058)   Leave a comment

 

Erchempert :  a  Fari  aequore

 

Mijn    vorige   blog  deed  mij  eraan  herinneren ,  dat  ik  er  nog  een  aantal  heb  klaar-liggen  om  gepōst  te  worden  //  maar  welke    – ik  weet  niet  meer  waarom –   zijn  blijven  liggen .

We  zullen  de  draad  dus  weer  moeten  op-pakken .

Da’s  even  terug-zoeken .

Ah !  Gevonden  …

[   →    https://naamgeografisch.wordpress.com/2015/04/03/0028/  ]

En  dat  “herinneren  aan”  heeft  natuurlijk  te  maken  met  Scylla  en  Charybdis .

[  →    https://naamgeografisch.wordpress.com/2017/02/12/0057/  ]

Ik  geef  toe ;  dit  is  niet  gemakkelijk  lezen  //  maar  met  enige  behendigheid  kom  je  er  wel .    En  misschien  geef   ik  ook  nog  eens  een  lei-draad   ( z0als  die  van  Ariadne ) .  

Hée ,  dat  is  een  verwijzing  naar  de  congres-bijdrage  waar  je  nu  aan  werkt .

Ho  stop [:]  niet  te-veel  verklappen .  ( “Ze  hoeven  je  toch  niet  te  kennen” ? )   (  //  maar  je  bent  dan  wel  zicht-baar  ) .

Blijf  bij  je  leest .

Terug  naar [:]

[  →   https://naamgeografisch.wordpress.com/2015/04/03/0028/  ]

Blijkbaar  was  het  voor  Erchempert  onvoldoende  om  de  naam  voor  de  zee-straat  aan  te  duiden  als  Faro  //  maar  moest  hij  het  woord   “toe-lichten”  met  aequor  ,  dat  in  meer  overdrachtelijke  zin  [:]   ( zee[-vlakte] )  aanduidt  (-  <   ( effen / gladde  opper-vlakte )  -) .

Dat  zou  er  op  kunnen  wijzen ,  dat  de  naam-sec  ( dus :  Faro )  onvoldoende  duidelijk  was  //  en  tevens [:]  dat  de  naam  ergens  naar  vernoemd  is  (!) .   En  dan  is  het  eerste  waar  je  aan  denkt :  Faro  in  de  zin  van  (een)   ( vuur-toren ) .

Is  het  inderdaad  zo ,  dat  Faro  (als  naam  voor  de  zee-straat  van  Messina)  zijn  naam  dankt  “aan  èèn  of  meer  vuur-toren(s)  in  die  straat” //  dan  heeft  zich  hier  een  metonymisch  proces  voltrokken :  het  eigenlijke  woord  heeft  een  andere  betekenis  aangenomen [:]    ( vuur-toren )       ( zee-straat ) .

Om  zon  proces  te  herkennen  is  het  noodzakelijk ,  dat  men   bij  het  achter-halen  van  oudste  naams-vormen  òòk  contekst  [omliggende  tekst]  moet  meenemen  (- bij  het  optekenen  van  de  naams-vorm -) .   In  het  geval  bij  Erchempert  dus  niet  slechts  Fari  //  maar  [:]   a  Fari  aequore   //  of  nog  beter  [:]  de  hele  zin  waarin  de  naam  voorkomt ,  zoals  bij  de  vorige  pōst(ing)  gebeurd  is :  →  (0026) .   Men  moet  namelijk  begrijpen  op  welke  manier  “die  naam”  gebruikt  is ,  waarbij  zij  [ =  die  naam ]  opereert ;  bij-voorbeeld  [:]  ¿  fungeerde  een  bepaald  woord  al  specifiek  als  naam  //  ¿  of  had  het  slechts  een  gewone  betekenis  ?  .

Eèn  van  de  vele  manco’s  die  onomasticon’s  hebben  //  is [:]  dat  zij  te-weinig  contekst  bieden  ,  waardoor  niet  goed  beoordeeld  kan  worden  hoe  een  bepaalde  “naam” ( / woord )  binnen  een  zin  “zich  voegt”   (-  zoals  het  weg-laten  van  haar  referentie-object [:]  ¿  waar  slaat  zij  [=  die  naam]  op ?  -) .   En  daarmee  gaat  (al)  een  stuk  “betekenis”  verloren  met  als  gevolg ,  dat  zo’n  naam  een  zelfstandig  leven  (kan)  gaan  leiden ,  los-gezongen  uit  haar  verband  en  realiteit .  

( wordt  vervolgd )

(0028)   1 comment

Boccaccio  :   il  Fare  de  Messina

¿ Hoe  komt  Giovanni  Boccaccio  aan  die  verklaring  voor  fare   – van   pharos – ,  als  dat  het  [«  in  het  latijn  zoveel  “klinkt”  als   scheiding »] ?

Tussen  deze  haakjes [«  …  »]  staat  een  vertaling   van  mijn  hand ;   mocht  het  (deze  vertaling)  niet  goed  genoeg  (vertaald)  zijn   //   dan  hoor  (zie)  ik  dat  graag  terug  (langs-wege  een  reactie  van  iemand) .

Op  die  vraag  gaat   Alessandro  de  Angelis   in :

[  →  http://www.academia.edu/5432375/Unetimologia_di_Boccaccio_e_il_toponimo_Faro_Stretto_di_Messina_ ]

In  dit  artikel   – dat  oorspronkelijk  verschenen  is  in   Cultura  Neolatina  71  (2011)  bz.  313-331 –   wordt  veel  interessant  materiaal  aangedragen .

De  oudste  vermelding  binnen  een  latijnse  contekst [!!]  dateert  uit  eind  9de  ₡  in  een  continuatie  op  de  • Historia  Longobardorum   van  Paulus  Diaconus ,  en  heet [:]   • Historiola  Langobardorum  Beneventi  degentium ,  geschreven  door  een  benedictijner  monnik  (van  duitse  afkomst )   Erchempert[o] ,  waar  gesproken  wordt  van  een  zee-slag  (- in  oktober  888 -)  [:]

« Acta  sunt  haec  in  arto  spatio  maris ,  quod  dirimit  Regium  a  Sicilia ,  qui  locum  olim  tellus  erat ,  set  moderno  tempore  a  Fari  aequore  occupatus  est . »

Voor  een  vertaling  van  deze   historiola   in  het  engels  [ vide / zie :  ]

[  →  http://scholarship.rice.edu/handle/1911/16821  ]

[  pdf :  →  http://hdl.handle.net/1911/16821  ]

[  betreffende  tekst – passage :  bz.  249  ]

Opmerkelijk  is  verder ,  dat  voor  het  middel-eeuws  frans  een  woord   far   is  overgeleverd  in  de  betekenis  van  ( zee-engte / zee-straat )   (- détroit -)    (- zoals  in  de   Chanson  d Aspremont   (van  vòòr  1190 ) -)   //   terwijl   – voor  zover  bekend –   het  (vroeg-middeleeuwse)  italiaans  daar  niets  vergelijkbaars  tegenover  kan  stellen   (- van  een  woord  dat  op   far fare  /  faro   lijkt -) (!) ;  een  merkwaardige  omstandigheid .

 

De  vraag  wordt  dan [:]   ¿ hoe  heeft   Erchempert   deze  naam   Faro   leren  kennen  (- in  die  betekenis  van   ( zee-straat  van  Messina )  -) ?

Daar  het  opvallend  is ,   dat   Erchempert   de  naam  met  een   F-   laat  beginnen   //   lijkt  een  griekse  bron  uitgesloten  ( – want  dan  had  men   PH-   mogen  verwachten – ) .

Ten  tweede  [2°]  valt  op ,  dat   Erchempert   niet  sec  de  naam   “Faro”   als  aanduiding  voor  de  zee-straat  gebruikt   //   maar  in  omschrijvende  zin :   a  Fari  aequore   [:]   « [welke  plek]  ingenomen  wordt   ( door  de  zee[-vlakte]  van  Faros ) » .

( wordt  vervolgd )

(0027)   Leave a comment

Faro  =  Sund

Het  gebruik  van  de  naam   Faro   door  Pierfr.  Giambullari  voor  de  “Ottensund”   [ =  Lim-fjord ]  strookt  met  de  geologise  situatie ,  dat  de  Limfjord   – vòòr  dat  zij  een  fjord  werd –   een  èchte  zee-straat  is  geweest  (- die  twee  zeeën  met  elkaar  verbondt -) .

We  zien  namelijk  ook  het  omgekeerde  geval :   de  zee-straat  van  Messina  (Faro  di  Messina)  werd  door  Denen  eertijds  gewoon  Sund  genoemd :

« Sund  imellem  Sicilien  og  Italien »  [:]

[  →  http://ordnet.dk/ods/ordbog?query=sund&tab=for ]

Het  gebruik  door  Giambullari  van  de  naam   Faro   voor  de  Ottensund  //  suggereert  dat  hij  dit  italiaanse  woord  “gewoon  tot  zijn  beschikking  had” ;   anders  gezegd :   (dat  het)  tot  zijn  eigen  woorden-schat  behoorde .

Faro   was  dus  een  woord ,  dat  (- binnen  in  ieder  geval  geleerde  kringen -)  gewoon  gekend  werd   (- vgl.  ook  de  uitdrukkingen   di  là   en   di  quà   dal  Faro    [  →  (0015) ]  -) .   Dus  niet  (alleen)  specifiek  in  gebruik  was  als  naam  voor  een  bepaalde  zee-straat  (- te-weten [:]   die  van  Messina -)   //   maar  ook  in  meer  algemene  zin  een   ( zee-straat )    kon  aanduiden .

Dit  roept  de  vraag  op ,  hoe  (“historise”)  italiaans-sprekenden  dit  woord  hebben  leren  kennen .   Of  anders  gesteld :   uit  welke  taal  zij  dit  woord  hebben  leren  kennen  (en  overgenomen) .

In  ieder  geval  niet  het  (klassiek-)latijn   //   want  in  die  taal  is  het  woord  voor   ( zee-straat )   [:]   fretum .

Een  andere  optie  is  het  (koinè-)grieks  of  een  voorloper  daarvan .   Daarbij  kunnen  wij  aan  twee  mogelijkheden  denken :

[1°]  φαρος   ( vuur-toren )   //   maar  als-dan  doemt  er  een  andere  vraag  aan  de  einder  op [:]   ¿ hoe  is  dan  dat  proces  verlopen ,  waarin  een  woord  voor   ( vuur-toren )   tot  de  naam / woord  voor  het  (eigenlijke)  vaar-water  is  “omgedoopt”  (geworden)  ?

Bij-voorbaat  wil  ik  niet  stellen ,  dat  zulk  een  ontwikkeling  geheel  ondenkbeeldig  is  [geweest]  //  maar  tegelijk  moet  men  ook  vast-stellen ,  dat  zij  op-zich  ook  niet  meteen  aannemelijk  is .

[2°]  [:]  de  mening  die   Tomaso  Fazello   (1573 :  57~58)  verwoordt [:]

faros   in  de  betekenis  van   * ( water ,  dat  op  elkaar  botst )

(- ¶  Aangezien  ik  niet  weet ,  of  dit  inderdaad  een  reële  betekenis  is  voor  dit  woord   //   heb  ik  het  voorzien  van  een  asterisk  (*)  om  aan  te  geven ,  dat  dit  een  “gereconstrueerde  betekenis”  is ;   of  althans  dat  het  (in  casu)  niet  geheel  zeker  is ,  of  die  betekenis  werkelijk  voorhanden  is  geweest -) .

[  →  (0016) ]

En  een  andere  vraag  is :   ¿ wat  is  de  relatie  van  “de  Grieken”  tot  dit  vaar-water ?   En [:]   ¿ zullen  zij  de  eerste  naam-gevers  zijn  geweest ?

Deze  vragen  leg  ik  voorlopig  ter-zijde  en  richt  mij  eerst  op  wat  Boccaccio  over  (de /)   il  Fare  di  Messina   te  melden  had :

« E  dicesi   « fare »   da   « pharos » ,  che  tanto  suona  in  latino  quanto  « divisione » :  (…) »

[  →  (0014)  ]

Treffens  de  Griekse  kolonisatie  langs  de  kusten  van  de  Straat  van  Messina [:]

[ → http://nl.wikipedia.org/wiki/Magna_Graecia ]

(0023)   Leave a comment

OttensundFaroStretto  di  Ottone ;

Uit  de  engelse  literatuur  wordt  niet  meteen  duidelijk ,  of  de  beide  vuur-torens  in  Dover  tijdens  de  heerschappij  van  de  Romeinen  ook  werkelijk  Pharos  hebben  geheten .

Anders  gezegd  [:]   tot  hoe-ver  noordelijk  dit  woord   pharos   zich  heeft  uitgebreid  en  hoe  dat  proces  verlopen  is  //  zijn  wij  nog  niets  wijzer  geworden .

Onverwacht  blijkt  echter ,  dat  er  een  vaar-water  is  geweest  die  dezelfde  naam  droeg  als  de  Faro  (di  Messina) ,  zèèr  ver  noordelijk  //  doch  weliswaar  uit  een  italiaanse  bron :

«  in  linguaggio  loro  Ottensund ,  cioè  Faro ,  &  Stretto  di  Ottone . »

Om  te  begrijpen  welk  water  met  deze  benamingen  bedoeld  wordt  //  zullen  we  de  gehele  context  waarin  dit  tekst- fragment  optreedt ,  moeten  aanhalen .

Als  de  “markies”  (mark-graaf)  komt  te  overlijden  die  in  [it.]  Ideba  ( = Hedeby ;  nabij  Schleswig  /  Sleeswijk )  zetelt  //  breekt  er  een  opstand  uit ,  waarop  de  koning  van  “Germanië”  (- bij  name  Otto -)  met  een  leger  verschijnt  om  zijn  gezag  te  herstellen .

« Laqual  cosa  premendo  molto  al  Re  de  Germani ,  &  massime  per  la  uera  religione ,  che  cominciaua  di  gia  a  spargersi  in  quel  paese ;  era  uenuto  con  grande  esercito ,  a  ricuperare  il  perduto  stato ,  &  a  uendicare  la  morte  de’  suoi :  &  per  questo  correndo ,  &  predando  tutta  quella  lunghezza  di  terra  ferma ,  che  si  distende  circa  /bz.142/  a  cento  &  sessanta  miglia  nella  marina ,  impadronendosi  d’ ogni  cosa ,  no<n>  trouando  riscontro  da  ritardarlo ,  si  era  condotto  sino  a  la  estrema  punta  di  Iutia ,  doue  il  mare  la  diuide  da  la  Noruegia ,  doue  per  memoria  di  questo  fatto ,  lanciò  (dicono)  in  mare  una  partigianetta  che  haueua  in  mano :  per  ilche  si  è  poi  sempre  chiamato  quiui ,  in  linguaggio  loro  Ottensund ,  cioè  Faro ,  &  Stretto  di  Ottone . »

Pierfrancesco  Giambullari ( 1566 :  141 ~ 142 )

Het  is  enigszins  raar ,  dat  de  overwonnenen  (Denen)  in  hun  eigen  taal   (- in  linguaggio  loro -)  de  zee-straat  vernoemen  naar  hun  overwinnaar  Otto [:]  Ottensund  (!) .

Volgens  de  omschrijving  van   Pier-francesco  Giambullari  ( 1495 ~ 1555 )  zou  Otto  met  zijn  leger  helemaal  naar  de  noord-punt  van  Jut-land  (Iutia)  getrokken  zijn .   Van-af  dat  punt ,  waar  het  water  Jut-land  scheidt  van  Noorwegen  ging  het  [:]  Faro  (di  Ottone)  en  Stretto  di  Ottone  heten   (- dat  wij  nu  Katte-gat  noemen  en  uitkomt  in  (onder-andere)  de/het  Sont  [ caveat ,  vide  infra  (0024) ] -) .   Maar  let-wel [:]  dat  zijn  italiaanse  benamingen  zoals  Giambullari  die  kent  .

Interessant  zou  nu  zijn  om  te  weten  hoe  Giambullari  aan  die  naam  Faro  komt .

____________

Pierfrancesco  Giambvllar  i • Historia  dell’  Europa .  [800 ~ 913] .   [ Venetia :  (Appresso)  Francesco  Senese .  1566 ] ;  bz. 141 ~ 142 ]

Posted March 21, 2015 by arvteg in Uncategorized

Tagged with , , ,

(0014)   Leave a comment

Faro  (di  Messina)

Dit  is  de  naam  die  met  name  in  “de  Middel-eeuwen”  gehanteerd  werd  voor  de  zee-straat  tussen  Calabrië  en  Sicilië  in .

Bij-voorbeeld  door  Giovanni  Boccaccio ( 1313 ~ 1375 ) ;   • Esposizioni , c.  VII (i) ,  § 19 :

« è  uno stretto  di  mare  pericolosissimo  [[ … ]]  chiamato  il  Fare  di  Messina .   E  dicesi   «fare»   da  «pharos» ,  che  tanto  suona  in  latino  quanto  «divisione» :  e  per  ciò  è  detto  «divisione» ,  perché  molti  antichi  credono  che  già  l’isola  di  Cicilia  fosse  congiunta  con  Italia … »

[ → http://tlio.ovi.cnr.it/TLIO/index.php?vox=018250.htm ]

Bizonder  is  dat  Boccaccio  hier  tevens  een  poging  tot  etymologiseren  zich  getroost  //  waarbij  hij  een  connexie  maakt  met   een  ingrijpende  geologise  verandering :  het  ontstaan  van  de  zee-straat  zelf .

Hij  leidt  het  woord  fare   (- een  uiterst  gevaarlijke  zee-straat -)  af  van  pharos  //  maar  ter  uitleg  betrekt  hij  het  (klassiek-)latijn  erbij (!) .   Hij  geeft  er  dan  een  “klinkende  betekenis”  « scheiding »  aan  //  en  stelt  hem  zo  in  staat ,  te  wijzen  op  een  zeer  belangrijke  geologise  gebeurtenis ;  namelijk  dat  er  bij  “de  antiken”  verhaald  wordt ,  dat  Sicilië  ooit  aan  het  vaste-land  van  Italië  vast-geplakt  zat  (- en  later ,  er  van  af  gescheiden  is -) .

Hij  probeert  hier  een  taal-historise  “(re)constructie”  met  geologie  te  verbinden  (- dat  op  zich-zelf  zeer  interessant  is -)  //  maar  schiet  daarin  tekort   [–  //  want  hij  verklaart  bijv.  niet  waarom  de  zee-straat  bij  klassike  auteurs  als  Fretum  Siculum  wordt  aangeduid  en  hoe  hij  aan  die  latijnse  betekenis  komt –] .

( wordt  vervolgd )

Posted January 23, 2015 by arvteg in Uncategorized

Tagged with , , , ,