Archive for December 2016

(0053)   Leave a comment

 

Nehalennia   (07)

 

Met  dit  mistige  weer  past  wel  een  (blog-)pōsting  die  er  toe  dient  de  mist  te  laten  optrekken  waar  Nehalennia  in  is  gehuld .

1

Toch  zal  dat  niet  èèn-voudig  zijn  //  want  niet  alle  facetten  “van  haar”  heb  ik  hier  ( tot-nu-toe )   kunnen  behandelen .   En  niet  èèn  van  de  minste  raadsels  is  [:]  

¿  hoe  leg  ik  het  element  nehal-  uit  (?) .

Zoals  eerder  gepoogd  is  uit  te  leggen ,  kan  deze  naam  ( Nehalennia  )   niet  als  “puur  latijn”  beschouwd  worden  [:]  het  verraadt  door  haar  schrijf-wijze  een  herkomst  uit  een  ( oorspronkelijk )  andere  taal  dan  de  latijnse .   Ander-zijds  [:]  de  naam  is  compleet  geïntegreerd   in  de  “romaanse  wereld”   ( geassimileerd  als-het-ware )   [:]  rest  van  de  tekst  is  in  het  ( klassiek-) latijn  (–  met  uitzondering  (soms )  van  een  aantal  “vreemde”  ( niet-latijnse )  namen  van  dedicanten  ( die  haar  eer  bewezen )  –)   èn  de   naam-zelf   is  aangepast  aan  het  schrijf-systeem  van  de  Romeinen ,   zodat  zij  ( als  [ ingeburgerde ]  Romeinen )   de  ( vreemde )  naam  konden  schrijven  en  ( opnieuw )  uitspreken .

.

¿  Maar  (¿)  hoe  kan  je  dan  bepalen  wat  de  oorspronkelijke  “betekenis”  van  deze  naam  is ,  en  uit  welke  (  oorspronkelijke )  taal  het  stamt ?

Daarnaast  moet  een  gevonden  betekenis  beantwoorden  aan  de  beeld-taal  die  de  wij-altaren  aan  Nehalennia  tot  expressie  brengen ;  oftewel  [:]  elkaar  complementeren  (–  of  op  zijn  minst  [:]  “elkaar  niet  tegen-spreken” –) .

Het  element  -ennia  hebben  wij  al  behandeld  [ →  0049 ;  https://naamgeografisch.wordpress.com/2016/12/07/0049/  ]  [:]   Het  is  het  pendant  van   -inne   als  in  het  woord  godinne .  

Maar  nu  [:]  nehal-  .   ¿  Hoe  gaan  we  dat  aan-pakken ?

Zeer  typisch  is  die  -h- .   Velen  hebben  dat  al  opgemerkt .   Vaak  wordt  hij  gewoon  “weg-geredeneerd”  .

Binnen  een  klassiek-latijnse  context  is  die  -h-  ( in  principe )  onbestaanbaar  (!) .    Toch  meenden   geschoolde  “beitelaars”   die  -h-  te  moeten  “schrijven”  ( “beeld-houwen” ) .    Het  duidt  erop ,  dat  deze  letter  een  wezenlijke  klank  representeerde  die  ècht  uitgesproken  werd  en  niet  zo-maar  weg-gelaten  kon  worden .

Let-wel  [:]  in  principe  onbestaanbaar .   Zo’n  midden-h-  kon  voorkomen  als  begin  van  het  2-de  deel  van  een  compositum  ( samen-stelling ) ,  zoals  prohibeo  ( pro-hibeo )   (  ik  belemmer ;  ik  verbied  ) .  

Als  wij  dus  naar  een  vergelijkbaar  woord  willen  zoeken  in  het  klassiek-latijn  //  mogen  we  verwachten ,  dat  een  pendant  daarvoor  juist  gèèn  -h-  heeft (!) .

Als  wij  verder  bedenken ,  dat  Nehalennia  onmiskenbaar  verbonden  is  met  de  scheep-vaart  //  is  het  niet  te  ver-gezocht  in  die  hoek  te  zoeken  naar  haar  betekenis .   En  speurt  men  vervolgens  tussen  de  nautise  (!)  woorden  //  dan  springt  er  èèn   met-name   in  het  oog  [:]

naulum .

Dit  woord  treft  men  wel-is-waar  juist  aan  bij  niet-klassiek(-latijnse )  auteurs  //  doch  qua  betekenis  kan  men  – wat  mij  betreft –   geen  treffender  woord   en  betekennis  “bedenken”  ( vinden )  [:]   (  vaar-loon ,  vracht ,  veer-geld  ) .  

Vermoedelijk  was  naulum  een  leen-woord  uit  het  grieks  [:]  ναυλον .

Laten  we  de  uitgang  (- zijnde  onderhevig  aan  de  verbuiging -)  weg ,  te-weten  -um  //  dan  krijgen  we  een  “vergelijking” [:]

naul-  (:)  nehal- .

¿  Zouden  zij  elkaars  corresponders  zijn ?

Kijken  wij  naar  de  icono-grafie  van  de  wij-altaren  voor  Nehalennia  //  past  het  “zinne-beeldende”  prima  [:]  gezeten  op  haar  troon  ( richter-stoel )  onder  de  schelpen-hemel   (–  of  met  haar  voet  op  de  vòòr-steven  van  een  schip –)   oordeelt  zij  over  goed  (–   verbeeld  in  de  mand  met  vruchten ,  en  de  de  cornu-copia  ( hoorn  des  over-vloeds )  –)   èn  kwaad  (– voorgesteld  door  de  hond ,  die  in  menige  mythologie  sym-bool  staat  voor  de  wachter  van  het  doden-rijk ;  vanuit  de  welse  taal  is  begrijpelijk  dat  een  “hond”  sym-bool  kon  staan  voor  de   (  zee )  en  dan  met-name  de   (  ontembare  zee )   als  huilende  hond  [:]  ( 12-de  eeuws )    gweilgi   –) .

En  de  connexie  met  de  keltise  talen ?

Opvallend  is  de  gelijkenis  met  bretons   neijal     (  vliegen ,  zwemmen,  drijven ) .

Als  het  schip  maar  bleef  drijven  en  de  juiste  koers  hield  ( richting  [ “over-zijde” ]  kust )  //  zal  het  veilig  de  over-tocht  hebben  kunnen  maken .  Dan  was  de  hond  getemd  en  de  “veer-geldin(ne)”  haar  geld  meer  dan  waard .

Ik  kijk  naar  buiten  [:]   het  is  nacht  geworden  en  het  mist  nog  steeds .

(0052)   Leave a comment

 

Veere

 

¿  Welke  samen-hang  is  er  tussen  Veere  (  haar  betekenis )  en   Nehalennia ?   Daar  kom  ik  nog  over  te  praten ,  deo  volente  ( DV ) .

Bij  het  onderzoek  naar  welke  betekenis  een  plaats(-naam)  ooit  had   //   is  een  vereiste  de  oudste  optekening(en)  van  de  naam   ( voor  die  plaats )   terug  te  winnen  uit  de  bronnen .

Die  “oudste  bron” is  meestal  niet  meer  vindbaar  //  om  de  simpele  reden ,  dat  de  bewoners  die  als  eerste(n)  een  plaats  van  een  naam  voorzien ,  die  naam  en  dat  feit  niet  optekenden .   Dit  ontstaans-proces  is  in  nevelen  gehuld .   Vandaar  dat  er  vaak  oeverloos  over  “de  historie  van  een  naam”   gefilosofeerd  en  gespeculeerd  ( zeg  maar [:]  gebakkeleid )   kan  worden .

Te-recht  staat  er  op  

[  →   https://nl.wikipedia.org/wiki/Geschiedenis_van_Veere  ]

« De  Geschiedenis  van  Veere  begon  in  de  12e  of  13e  eeuw  als  gehucht  Kampvere » . (–  lees  in-plaats  Kampvere [:]  Campvere –)  .

//  Maar  zonder  bron (!) .  En  dat  komt  omdat  we  geen  oudste  bron  meer  bezitten ,  waarin  Veere  genoemd  wordt  als  “Kamp-vere” .   We  moeten  het  af-leiden  uit  andere  gegevens  ( die  zulks  aannemelijk  maken ) .

En  de  belangrijkste  reden  is [:]  dat  Veere  in  buiten-landse  talen  ( engels ,  frans ,  duits )  bekend  staat  onder  de  naam  “Kamp-veere”  ( Campvere ) .

Zij  zouden  dat  allemaal   onafhankelijk  van  elkaar  ( ! ? )   bedacht  kunnen  hebben  //  maar  zeer  waarschijnlijk  is  dat  niet .    Deze  talen  hebben  de  traditie  ( van  “Kamp-veere” )  langer  weten  vast  te  houden  //  omdat  de  naam  hen  minder  zei  (–  [:]  de  betekenis  van  de  naam  had  voor  hen  [ relatief ]  minder  “zeggings-kracht” ;   nl.  dat  er  minder  noodzaak  voor  hen  was  (-  zolang  de  buiten-landers  alleen  met  elkaar  bleven  communiceren -)  de  naam  aan  te  passen  aan  veranderde  omstandigheden [:]  dat  de  plaats  Kampen  ( op  Noord-Beveland )  of   – specifiker –  de  streek  Kamp    ( op  het-zelfde  eiland )  niet  meer  bestond(en) –)  .    Deze  realiteit  had  “geen  betekenis”  voor  ze  //  aangezien  zij  niet  zo  vaak  ( of  helemaal  niet )  met  het  veer  naar  de  over-kant  gingen  (-  //  maar  bleven  wel  naar  Veere  komen ,  als  zijnde  plaats  van  handel -) .

Dus  zonder  dat  wij  een  oudste  bron  kunnen  “over-leggen”  //  hebben  wij  er  van  uit  te  gaan ,  dat  de  vroegere  naam  voor  Veere [:]  “ Kamp-veere” was ;   de  plaats  van-waar  men  kon  over-varen  naar  Kamp(en)  op  Noord-Beveland  (–  de  naam  Kamper-land   houdt  de  herinnering  aan  die  voormalige  plaats / streek  nog  vast  in  zijn  naam –) .

De  ouder-wetse  naam  “Kamp-vere”  was  niet  onbekend  voor  de  plaatselijke  bevolking  //  maar  haar  gebruik  werd  gemarginalizeerd [:]  bij-voorbeeld  in  de  naam  voor  de  markante  verdedigings-toren  op  de  rede  van  Veere  [:]   Campveerse  Toren .

campveerse-toren-01

Wanneer  dus  in  de  loop  van  de  geschiedenis  een  deel  van  een  naam  “totaal  verdwijnt  en  dit  niet  staat  opgetekend  //  is  het   verre  van   èènvoudig  dit  feit  boven  water  te  halen .

* Camp-vere  >  Veere .

(0051)   Leave a comment

Nehalennia   (06)

Nu  kunnen  we  eventueel  het  part  NEHAL-   taal-vergelijkend  proberen  te  duiden .   Of  beter [:]   naar  de   beeld-taal   “kijken”  ( om  de  naam  te  leren  door-gronden )  en  pas  dààr-na  er-toe  over-gaan   of  wij  een  connexie  kunnen  leggen  ( vast-stellen )  naar  andere  talen (  een  taal-kundig  / –vergelijkende  analyze  te  maken ) .

De  beeld-taal  immers  gunt  ons  een  blik  op  “de  betekenis  waar  de  godin  voor  staat” [:]  voor  ons  ongewis  //  maar  wie  aan  haar  VSLM ,  was  zij  kenbaar  ( “door-zichtig”  / begrijpelijk )  en  voldoende  reden  om  haar  gunst  te  bewijzen .

Het  gemis  aan  een  vertaling  van  de  naam  Nehalennia  ( tevens  woord )  kunnen  wij  dus  enigszins  compenseren  door  “ons   een  beeld  te  vormen  van ,  waar  zij  voor  staat”  [;]  oftewel  ,  een  idee  krijgen ,  wat  zij  betekent .

dacinvs-liffionis-afb-in-lfj-janssen-03

[ uit [:]  LJF  Janssen ● De  Romeinsche  beelden  en  gedenksteenen  van  Zeeland  ( 1845 ) ]

[  =  Leonhardt  Janssen ( 1806  ~ 1869 ) ]

[  →  https://books.google.be/books?id=HAcVAAAAQAAJ  

(–  dit  is  het  deel  met  platen  dat  met  gewoon  zoeken  in  books.google.nl    onvindbaar  is  (!)  –  doen  ze  dat  soms  expres  ?  –)   [–   //  maar  het  tweede  deel  dus  wel  vindbaar  bij  books.google.be  (!)  –]

Voor  een  recentere  foto  van  het  origineel [:]

[    →     http://www.rmo.nl/collectie/zoeken?object=IDN+1   ]

[  →   http://www.rmo.nl/beeld/zoomit/Afdeling_Romeinen_NL/Nehalennia_altaar.jpg  ]

(0050)   Leave a comment

Nehalennia   (05)

Dus  nu  ( de )  rest  (!)  [:]  NEHAL – .

¿  Wat  is  daar  zo  moeilijk  aan ?

Nee ;   nog  niet .   We  lopen  te  hard  van  stapel .

Eerst  stil-staan  bij  die  onconventionele  (–  althans ,  vanuit  romeinse  optiek –)  -NN-   ( dubbel-n ) .   Die  spellings-wijze  is  niet  gebruikelijk  binnen  de  systematiek  van  het  klassiek-latijn ;  slechts  in gebruik  voor  namen  die  hun  oorsprong   hebben  in  een  andere  dan  klassiek-latijnse  taal ;  zoals   Porsenna  [ m. ! ]  –  een  etruskise  tyran  ( omstreeks  500 v.Chr. ) –    en   Brennus     – Gallise  aanvoerder  die  oprukte  tegen  de Romeinen  ( 387 v.CHr. ) –   .   Ik  vermoed ,  dat  deze  schrijf-wijze   van  dubbel-n   tot  functie   had  duidelijk  te  maken ,  dat  de  n  werkelijk  twee  keer  ( 2x )  gearticuleerd  ( uitgesproken )  moest  worden .  

Deze  combinatie  van  letters  ( NN )  verraadt  als-het-ware  zijn  trans-forme  karakter .   Boven-dien [:]   [ het ]  een  signaal-functie  heeft  //  aangezien  de  naam  anders  dient  te  worden  uitgesproken  dan  een  normale  klassiek-latijnse ;   en  waarvan  de  typise  spel-wijze  getuigenis  van  af-legt  //  doch  niettemin  aangepast  is  aan  het  klassiek-latijn  (- binnen  dat  systeem  “past” -)  en  er  op  duidt  dat  deze  namen  oorspronkelijk   in  een  andere  taal(-traditie)  thuis-horen .

//  Maar  dat  wil  niet  meteen  zeggen ,  dat  zij  (–  van-wege  deze  afwijkende  spelling –)    daarom  “niet- indo-europees”  zou(den)  zijn .   En  even-min  dat  zij  “keltisch”  of  “germaans”  zou(den)  zijn .    Zo  simpel  is  het  niet .

Posted December 21, 2016 by arvteg in Uncategorized

Tagged with , , , ,

(0049)   1 comment

 

Nehalennia   (04)

Dus  [:]

¿  hoe  bepaal  je  in  een  woord    – waarvan  je / men  de  betekenis  niet  kent  en  uit  een  taal  die  je /men  niet  kent –    de   syllabise  structuur   //  opdat  je  het  woord  op  juiste  wijze  kan  leren  opdelen  en  begrijpen   ?

Een  methode  is  [:]   patroon-herkenning   door  vergelijking  met  vergelijkbare  namen / woorden .

     1.   Wij  weten  dat  het  een  godin  is  (  //  want  staat  in  de  inscriptie [:]  dea ) ;

  1. dat  zij  dus  van  vrouwlijke  kunne  is ;  het-geen  ook  in  de  inscriptie  tot uitdrukking  komt  in  de  slot– a   ( in  de  < NOM. > )  [:]   < NOM. >   NEHALENNIA
  2. de  inscriptie  (ge)regeerd  wordt  door  latijnse  grammatica-regels [:]   DEAE  NEHALENNIAE   < ABL . sing. >
  3. dan-ook  verwacht  mag  worden  dat  de  morfologise  opbouw  aan  dezelfde  regels  onderhevig  zal  zijn [:}

Mits-dien  is  het   voor-de-hand-liggend   een  vergelijking  te  trekken  naar  latijnse  mythologise  figuren  als   Proserpina  en  Fortuna ,   die  morfologisch  doorzichtig  zijn [:]

PRO  ╪  SERP  ╪  INA   ;;     FORT  ╪  UNA   //

en  daarnaast  ook  gewone  persoons-namen ,  zoals

AGRIPP  ╪  INA  [f.]  ,  de  vrouwelijke  pendant  van  AGRIPPA  [m. !]  ;;

POMP  ╪  ONIA .

Op  vergelijkbare  wijze  redeneerde  H.  ( Hendrik )  Kern  ( 1833 ~1917 )   (-  in  de  Taal- en  Letterbode ,  jg. ( 1871 ) -)

[  →  https://books.google.nl/books?id=PXs_AAAAYAAJ&pg=PA89  ]  ( bz. 89 ~100 )

op  bz. 92 [:]

« Dewijl  we  weten  den  naam  of  titel  eener  godin  voor  ons  te  hebben ,  moeten  we  onwillekeurig  gissen  dat  het  laatste  gedeelte ,  ennia  enz. ,  wel  eens  overeen  kon  komen  met  ons  in ,  in  koningin  en  dergel . »

en  gaat  vervolgens  dieper  in  op  dit  suffix .   Zo  schrijft  hij  ( waarbij  betekenis-omschrijvingen  zijn  omgezet  naar  mijn  systeem )  [:]

« In  de  taal  der  Salische  Franken  ( Oudnederlandsch )  vindt  men  nia  regelmatig  achter  den  stam  gevoegd ;  dus  van  litu  ( lijfeigene )  litunia  ( vrouwelijke  lijfeigene ) ;  van  liudi   ( volk , persoon ) ,  liudinia   ( vrouw ) ;  van  stam  ambahta  ( ambahtia) ,  ambita   ( dienstman ) ,  ambahtania ,  ambitania ,  ook  ambahtonia ,  waar  de  slot-a  des  stams  reeds  in  o  is  overgegaan ;   van  hōreg ,   hōrog  ( een  horige )   komt   hōregania   ( hoorige  vrouw ,  dienstmeid ) .   In  het  Oudnoordsch  levert  âs ,  hemelgeest ,  het  vrouwelijke  âsynja  op ;   vargr ,  vargynja .  »

Hij  komt  zelfs  tot  de  slot-som  dat  de  verscheidenheid  aan  vormen  zelfs  verbiedt  in  ennia  iets  anders  te  zoeken  dan  een  afleidings-bestanddeel .   En  houdt  dus  nehal  over  dat  hij  verder  “ontleedt”  .

(0048)   Leave a comment

Clorinda

Er  is  trouwens  iets  merkwaardigs  aan  die  naam   Clorinda ,  dat  ik  nu  niet  onvermeld  mag  laten .  

Zij  “speelt”  in    •  La  Gerusalemme  Liberata   een  Saraceense  strijdster ;  en  derhalve  heidens ;   meer  specifiek  [:]   zij  is  de  dochter  van  de  Ethiopise  koning  Senapo   //  maar  met  een  blanke  huid ( !? )

Maar  haar  naam  klinkt  helemaal  niet  arabisch  ( saraceens )  noch  ethiopisch !

¿  Waar  heeft  Torquato  dit  karakter  dan  vandaan  ( uit  welke  bron )  ?

¿  Zou  hier  mogelijk  een  link  zijn  naar  ostro-gotise   of  langobardise  verhalen ,  die  in  noordelijk  Italië  in  het  “volks-bewustzijn”  levendig  waren  gebleven (?)   (¿)   èn    – omdat  deze  “germaanse  stammen”   tot  de  ariaanse  tak  van  “het  Christendom”  behoorden  –   //   in  de  ogen  van  het  Rooms-Katholieke  Paus-dom ,   zij   even-eens  als  heidenen  konden  worden  beschouwd  (?)   (-  der-halve   Clorinda   als-dan  gemakkelijk  in  de  rol  van  heidense  Saraceense  kon  worden  geschoven ?  -) .