(0031)   Leave a comment

Namen  Natuurlijk  [:]  Leiden

Ter  voorbereiding  voor  een  boot-tochtje  door  de  grachten  van  Leiden  iets  over  de  naam  van  die  stad .     Je  wilt  toch  iets  weten  over  de  geschiedenis  en  ontstaan  van  die  stad  als  je  er  “doorheen”  vaart .   En  op  speciaal  verzoek  zal  ik  er  enigszins  onderzoek  naar  doen   (- hoewel  het  denk-proces  er-over  er  “natuurlijk”  al  veel  langer  bezig  mee  was  //  want  de  “huidige  verklaringen”  konden  mij  aller-minst  overtuigen  [ “van  hun  gelijk” ] . -) .

Op  wikipedia  staat  er  een  heel  stuk  over  de  naam-geving  van  Leiden  ( d. d. 28-7-2016 )  [:]

[ → https://nl.wikipedia.org/wiki/Leiden ] [:]

 Uit-gaande  van  een  oudste  vermelding  Leithon  redeneert  men  verder [:]

« Verbogen in datief pluralis verkrijgt men van leitha dan leithon, en wordt de betekenis dus aan de (datief) + wateren (meervoud). Deze betekenis past in de situatie van het oude Leiden dat niet aan een enkele rivier of watering lag, maar aan de linkeroever van de Rijn, tegenover de plaats waar de Mare uitmondt in de Rijn, die van oost naar west vloeit, terwijl de Mare de waterweg naar het Noorden vormt.[ »

Mooi  verzonnen  en  het  klinkt  best  logisch .

Het  wordt  echter  weer-sproken  door  Van  Berkel – Samplonius  (1989 ;  de  nieuwste  druk  heb  ik  niet  voor-handen  [ het-geen  eigenlijk  wel  zou  moeten ] -) .   Daar  is  te  lezen  (- s.v. Leiden -)  [:]

« De naam wordt thans veelal opgevat als een datief meervoud van mnl. lede ’waterloop’ . De vroege -ei- maakt echter [ook] deze verklaring niet onbedenkelijk . Tegenwoordig neemt men aan dat Leiden zijn naam ontleend heeft aan Leiderdorp , dat de naam dus eigenlijk toekomt . (…) »

Daarmee  is  de  verklaring  die  op  wikipedia  wordt  gevonden  //  eigenlijk  al  weerlegd [:]   de  spelling  met  -ei-  maakt  een  verklaring  die  aanknoopt  bij  lede  feitelijk  ontoelaatbaar  (- “bedenkelijk”  om  het  diplomatiker  te  formuleren -)  (- //  tenzij   men  de  reden  kan  aangeven  van-waar  die  “rare  (onlogise)  spelling” -) .   Verder  wijst  het  op  een  complicatie [:]   ¿ welke  plaats  wordt  er  eigenlijk  bedoeld  met  Leithon ?

Voor  die  spelling  met   -ei-   vergelijke  men

[ → http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article&wdb=ONW&id=ID4328 ] ,

waarbij  opgemerkt  moet  worden ,  dat  het  zeer  kwalijk  is ,  dat  de  samen-stellers  gèèn  asterisk  gebruiken  voor  hun  verzonnen  woord   (*) lētha   (- want  ( dat  woord )  nergens  werkelijk  is  over-geleverd ;;  ik  beschouw  dat  als  gemarchandeer  [- van  taalkundigen -]  //  tenzij  wordt   aangegeven  waar  dat  woord  (- in  welke  bron -)  gevonden  wordt -) .

Daarmee  hebben  we  niet  vast-gesteld ,  dat  de  naam  Leiden  misschien  tòch-wèl  met  lede   ( (een)  gegraven  water-gang kan  hebben  samen-gehangen ;  enkel  dat  de  hier-boven  gegeven  redeneringen  niet  afdoende  zijn  [ om  het  te  bewijzen ] .   Een  andere  complicatie  is  evenwel  ook ,  dat  geografise  namen  daar  in  de  buurt  die  betrekking  hebben  op  vergraven  wateren ,  geen   lei   heten  //  maar   lee(de) ,  zoals  de  Warmonder  Lee .

( wordt  vervolgd )

Advertisements

Posted August 4, 2016 by arvteg in Uncategorized

Tagged with , , , , , ,

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: