Archive for March 2015

(0026)   Leave a comment

¿  Een  vuur-toren  in  Oost-Souburg  ?

Speciaal  voor  iemand  die  voor  de  2-de  keer  moet  vechten  tegen  een  ziekte  //  een  ingevoegde  blog  en  die  ook  past  binnen  het  geheel  (tot-nu-toe) .   Voor  hem  als  zoon  van  een  vuur-toren–wachter  is  het  – denk  ik –  interessanter  om  iets  te  lezen  wat  minder  naam-kundig  [is]   //   maar  natuurlijk  wel  met  vuur-torens  te  maken  heeft .

En   – toeval  of  niet –   gister-avond  las  ik  een  stukje  uit  een  oud  testament ,  waarbij  voor  mij  de  vraag  aan  de  einder  verscheen [:]   ¿  bedoelen  ze  hier  nu  een  vuur-toren  of  niet ?

Ter  intro [:]

Dat  kerk-torens  ook  als  vuur-toren  konden  functioneren  //  is  wel  bekend .

Eèn  is  zelfs  als  zo-danig  nog  actief :  de  vuur-toren  van  West-kapelle :

[ → http://nl.wikipedia.org/wiki/Westkapelle_Hoog ] .

Voor  een  ander  geldt  dat  niet  //  maar  is  zeker  even  zo  statig :

[ → http://nl.wikipedia.org/wiki/Toren_van_Goedereede ] .

Opvallend  is  dat  beide  (- volgens  de  gegevens  op  wikipedia -)  omstreeks  dezelfde  periode  gebouwd  zijn .   Of  die  van  West-kapelle   – naast  zijn  “functie”  als  kerk-toren –   ook  dienst  heeft  gedaan  als  vuur-toren  //  wordt  niet  vermeld .   Van  de  toren  van  Goedereede  wordt  “gezegd” ,  dat  zij  pas  sinds  1552  als  licht-baken  ging  functioneren .

Kijken  we  vervolgens ,  wat  er  in  dat  testament  van  Adriaan  van  Borsselen   – opgemaakt  in  1466 – ,   te  lezen  is :

[ → https://books.google.nl/books?id=fjRJAAAAMAAJ&printsec=frontcover&dq=editions:PmfKjc63yYwC&hl=nl&sa=X&ei=RH8QVdTEH4nWPc2CgZgM&ved=0CCkQ6AEwAQ#v=onepage&q&f=false ]

bz. 291  (< bz.  286 ~ 299 >)

« Item  geve  ick  onser  Vrouwen  in  Oesterzouburch  twintich  nobelen  eens  voor  al  omme  te  houden  bernende  een  lampe  ten  euwigen  dage  voor  onser  Vrouwen  beelt  opten  thoren . »

Dit  is  een  rare  zin  voor  ons  “gevoel” .   ¿ Begrijpen  wij  wel  wat  hier  staat  ?

Adriaan  geeft  een  som  gelds  (- 20  nobelen -)  aan  “onser  Vrouwen”  om  een  lamp  te  laten  branden  voor  althoos  (- tot  in  eeuwigheid ! -) .   En  dat  zal  gedaan  worden  voor  “onser  Vrouwen  beelt”   – een  beeld  voor  Maria ,  dus –   opten  thoren  (!) .

Niet  dat  dat  Maria-beeld  boven  op  die  toren  staat .   Nee ,  volgens  mij  dient  men  dit  zo  te  verstaan ,  dat  een  licht  moet  worden  ontstoken  op  de  toren  om  “Maria”  (- of  Nehallenia -)  of  welke  “OLV”  (onze  lieve  vrouwe)  dan-ook   [– wier  beeld  “ergens  beneden”  in  de  kerk  zal  hebben  gestaan –]   //   goed-gunstig  te  stemmen  (- opdat  zee-lieden  veilig  hun  thuis-haven  konden  bereiken -)  en  “op  Maria  kunnen  varen” .

« Item  geve  ick  onser  Vrouwen  tot   Aerdenburch   oock  twintich  nobelen  eens  voor  al  om  daer  te  barnen  een  euwige  lampe .   Item  geve  ick  onser  Vrouwen  te  Halle  oock  xx.  nobelen  eens  voor  al  omme  daer  te  barnen  een  euwige  lampe . »

Dus  ook  voor  Aardenburg  en  Halle  (- ¿ waar  ligt  dat ? -)  werd  een  even-groot  bedrag  ter  beschikking  gesteld  om  een  vuur  voor  OLV  brandende  te  houden .   Niet  voor  binnen  in  de  kerk  //  maar   – naar  ik  aan-neem –   ook  op  de  toren ,  bestemd  voor  zee-lui  “op  de  wilde  baren”.

Daarmee  staat  vast   (- nà  de  ten-uitvoer-legging  van  het  testament -) ,  dat  de  kerk-torens  van  Oost-Souburg ,  Aardenburg  en  Halle  (?)  als  (werkelijke)  vuur-torens  dienden .

Even  een  vraag  voor  archeologen   (– of  er  ook  een  lampje  bij  hun  gaat  branden –)  [:]  als  (Oost-) Souburg  =   ( zuid-burg )  en  Middel-burg  =  ( middel-burg )  //  ¿  waar  lag  dan  de  ( noord-burg )  ?

vergelijk  (- treffens  ringwal-burgen -) [:]

[ http://nl.wikipedia.org/wiki/Ringwalburg ] .

Overigens [:]  ook  aan  de  stads-plattegrond  van  Zierikzee  is  af  te  zien ,  dat  daar  een  ringwal-burg  gelegen  heeft [:]

[ → http://commons.wikimedia.org/wiki/File:Zierikzee_1649_Blaeu_superHR.JPG ]

Zie  de  halve  ring  ten  zuid-oosten  van  de  St.-Lievens–monster-kerk

Voor  wie  meer  wil  weten  over  Adriaan’s  vrouw [:]   (zie)

[ → http://nl.wikipedia.org/wiki/Anna_van_Bourgondi%C3%AB_%28-1508%29 ]

Varen we weer verder .

(0025)   Leave a comment

Ottensund ;  ¿  vernoemd  naar O tto  ?

Met  het  voorgaande  in  gedachte ,  wordt  het  wel  heel  onwaarschijnlijk ,  dat  de  Ottensund  naar  (keizer)  Otto  vernoemd  zal  zijn  (geweest) .   Immers :  hij  heeft  zijn  gezag  niet  tot  zover  kunnen  uitstrekken  (- want  heeft  zich  terug-getrokken  naar  de  Eider  [-rivier] -) .

¿  Heette  het  scheidings-water  eigenlijk  wel   Ottensund  ?

In  ieder  geval  zullen  “de  Denen”  zeker  niet  er  zomaar  toe  zijn  overgegaan  een  naam  te  kiezen  die  een  overwinnaar  hen  “opgelegd”  zou  hebben  (- gesteld  dat  Otto  [uiteindelijk]  als  overwinnaar  uit  de  strijd  te-voorschijn  is  gekomen -) .

Anders  geformuleerd :   ¿  wat  is  de  (oudere)  naam  die  de  Denen  aan  (het  vaar-water)  de   Limfjord   hebben  gegeven  ?

Dat  vergt  nu  te-veel  onderzoek  //  want  ik  wil  weer  terug-keren  naar  het  thema   Pharos  (:)  Faro .

Even-wel  doe  ik  hier  wel  een  poging  (-tot-antwoord) .

Uitgaande  van  “het  feit”  dat  met  de  Otten-sund  de  (huidige)  Lim-fjord   wordt  bedoeld   (- maar  dan  mèt  verbinding  naar  zee  naar   beide   kanten ;   dus  een  èchte   sund  [ =  sont  =  zee-straat ]  is -)   //   wijst  de  naam   Lim-fjord   erop ,  dat  die  naam  Otten-sund   (om  èèn-of-andere  reden)  òf  vergeten  òf  weg-gedrukt  is  (- of  zelfs  eigenlijk  helemaal  niet  bestaan  heeft (!) -) .

Die  laatst-genoemde  mogelijkheid  is  zeer  reëel  //  gezien  de  naam   Oddesund   – de  (relatief)  nauwe  doorgang  (van  de  Limfjord)  [ circa  500  meter  breed  en  23  m.  diep ]  tussen   Nissum  Bredning  en  Venø  Bugt  (, die  ook  deel-uit-maken  van  de  Limfjord) ;   een  brug  over  dit  water  verbindt  Thyholm  met  Struer – .

Essentieel  bij  deze  naam  is ,  dat  hij  hier  niet  thuis  hoort (!)  //  want  een   sund   heeft  speciaal  betrekking  op  nauwe  (door-gaande)  vaar-wegen  [ dus  [:]   echte  zee-straten  zijn ] .   Maar  daar  is  in  het  geval  van  de  Lim-fjord   geen  sprake  van :   aan  èèn  zijde  hebben  “de  rijen”   – dat  wil  hier  zeggen :   een  duinen-rij   – zich  gesloten [:]   de  sund  is  een  fjord  geworden (!) .   ¿  Hoe-dan  kan  de  Oddesund  als  naam  voor  een  deel  van  de  Limfjord  daar  terecht  zijn  gekomen ?

Een  zeer  logisch  antwoord  is :   de  naam-geving  is  aangepast  aan  gewijzigde  omstandigheden  (- en  als-het-ware  weg-gedrukt  is  door  die  van  Lim-fjord -) :   hoewel  het  geen  èchte   sund   meer  kon  aanduiden  (- door  die  veranderingen -)  heeft  het  iets  van  zijn  eigenlijke  betekenis  kunnen  behouden  //  doordat  zij  [=  die  naam]  aan  een  nieuw  referentie-object  gehecht  kon  worden ,   fungerend  als  naam  voor  de  meest  nauwe  doorgang  in  de  Lim-fjord .

Ik  sluit  niet  uit   (– er  van  uitgaande  dat  de  naam  Oddesund  de   oudere  naam  voor  de  Lim-fjord  is  geweest –)   //  dat  zij  in  haar  naam  een  verwijzing  naar  Wodan  insluit  (vgl.  bij-voorbeeld  ook  een  naam  als   Odense -) .

Posted March 26, 2015 by arvteg in Uncategorized

Tagged with , , , , , ,

(0024)   Leave a comment

Ottensund Kattegat ?  ( vervolg )

Het  “waarderen  van  een  bron” .

Nu  dacht  ik ,  dat  met  de   Otten-sund   bedoeld  werd [:]  het  Katte-gat  (- want  immers  dat  water  scheidt  Noorwegen  /  Zweden  van  Denemarken  zoals  wij  het  tegenwoordig  kennen -) .

Hoe  gevaarlijk  is  dat  (!)  //  om  “ongemerkt”  ( “gedachteloos” )  historise  bronnen  treffens  de  daarin  genoemde  geografise  situatie  in  de  huidige  tijd  te  verplaatsen (!)  //  want  uit  andere  bronnen  kan  men  afleiden ,  dat  hier  toch  ècht  over  een  ander  grens-water  gesproken  wordt .

De  bron  die  P.f.  Giambullari  [ →  (0023) ]  aanhaalt  //  is   Adam Bremensis  (Adam  “van  Bremen”)  ( vòòr 1050  ~  12  oktober  [1081/85] ) .   En  deze  schrijft :

« Ad  eam  rem  ulciscendam  Rex  cum  exercitu  invasit  Daniam ,  transgressus  terminos  Danorum  apud  Sliaswick  olim  positos ,  ferro  et  igne  totam  vastavit  regionem ,  usque  ad  mare  novissimum ,  quod  a  Danis  Nortmannos  dirimit ,  et  usque  in  presentem  diem  a  Victoria  Regis  Ottensund  dicitur . »

Ook  hier  wordt  de  Ottensund  gepresenteerd  als  het  vaar-water  welke  “Denen”  van  (de)  “Noor(t)mannen”  scheidt  .

Echter ,  Von  Krohne  ( 1777 :  95 ~ 96 )  merkte  een  tegen-spraak  op  met  een  feit  dat  “iedereen  weet” :

« Es  facllt  aber  dieser  offenbare  Widerspruch  sogleich  in  die  Augen ,  da  jedermann  weiß ,  wie  weit  das  acusserste  Meer ,  welches  Dacnnemark  und  Norwegen  scheidet ,  von  dem  Ottensund ;  der  nach  des  Jon.  Koldingensi  Descript.  Dan.  p.  97 .  und  des  Isaac  Pontani  Chorograph.  Dan.  Descript.  p.  664 .  das  Stift  Wyborg  befeuchtet ,  entfernt  ist .   So  hat  auch  Otto  nicht  ucber  den  Lymfiordsund  setzen  kocnnen ,  ohne  Schiffe  in  Bereitschaft  zu  haben .   Es  ist  dahero  weit  glaublicher  und  vernucnftiger ,  was  /96:/  Saxo  Grammaticus  Lib.  10 .  schreibet ,  nacmlich :   Cæsar  Jutiam  utpote  regio  ductu  vacuam  nullo  resistente  permensus ,  cum  Limici  sinus ,  objectu  tum  temporis  Wendalum  aquis  claudentis ,  ulterius  excurrere  vetarentur ,   —  —  iter  ad  Eidoram  reflexit .   Der  Kayser  hat  zwar  Juctland ,  welches  von  aller  Kocniglicher  Besatzung  entblocsset  gewesen ,  durchstreifet ,  allein  weil  er  wegen  des  Limfiord ,  welcher  schon  damals  Wenschucssel  in  Aarhuß  eingeschlossen ,  nicht  weiter  kommen  kocnnen ,  so  hat  er  sich  wieder  nach  der  Eyder  zurucck  gezogen . »

(vrij  vertaald : )   Heel  duidelijk  springt  in  het  oog ,  dat  de  uiterste  (zee-)grens  tussen  Denemarken  en  Noorwegen  ver  van  de  Ottensund  af  ligt ;  welke  nl.  volgens  Jon.  Koldingensis  en  Isaac  Pontanus  het  sticht  Wyborg  (Viborg)  omspoelt .   Otto  heeft  ook  de  Limfjord-sund  niet  kunnen  oversteken  zonder  daarvoor  schepen  paraat  te  hebben  gehad .   Daarom  is  Saxo  Grammaticus  in-deze  [kwestie]  veel  betrouwbaarder ,  wanneer  hij  schrijft ,  dat  keizer  (Otto)  Jutland  is  doorgetrokken  (-  te-vuur  en  te-zwaard ;  want  open  en  bloot  lag  vanwege  afwezigheid  van  een  deense  defensie -) ;   echter ,  aangezien  hij  [  =  Otto ]  bij  de  Limfjord-sund  niet  verder  kon  //  is  hij  terug-gekeerd  naar  de  Eider .

Wij  leren  hier-uit  verschillende  dingen :

[1°]  dat  de  Ottensund  de  naam  voor  het  vaar-water  Limfjord-sund  was  (- hetgeen  iedereen  “weet” (!)  -) .

[2°]  dat  de  Lim-fjord  (waarschijnlijk)  toen  nog  een  doorgaande  water-weg  was   (- en  waardoor  (de  streek)  Vendsyssel  van  het  vaste-land  van  Jutland  was  gescheiden  -) .

[3°]  dat  de  naam  Lim-fjord  in  die  tijd  (waarschijnlijk)  nog  niet  in  zwang  was  en  dat  de  naam  “Ottensund”  (waarschijnlijk)  de  meer  oorspronkelijke  is .

[4°]  dat  er  een  tijd  is  geweest ,  dat  de   grens  tussen  “Denemarken”  en  “Noorwegen”  (waarschijnlijk)  bij  deze  Ottensund  lag  (- omdat  Otto  niet  over  dit  water  kon  trekken -)  //  althans  [:]  toen  Otto  deze  veld-tocht  ondernam .

____________

Johann  Wilhelm  Franz  Freyherrn  von  Krohne   • Dacnnemarks  bestacndige  Unabhacngigkeit ,  oder  grucndlicher  Beweis ,  daß  Dacnnemark  niemals  dem  Deutschen  Reiche  unterwucrfig  oder  zinsbar  gewesen  sey .  [ Hamburg :  (gedruckt  bey)  Miachael  Christian  Bock .  1777 ] ;  bz.  95 ~ 96 ] .

¶  [het  teken  c  geeft  hier  een  um-laut  weer ,  zoals  dat  in  de  18-de  eeuw  in  Duitsland  gangbaar  was ;   dus ,  staat  voor  de  trema  ( “dubbele  puntjes”  boven  een  vocaal ) :  bij-v.  ac  =  ä ;  ec  =  ë ,  &c. .

(0023)   Leave a comment

OttensundFaroStretto  di  Ottone ;

Uit  de  engelse  literatuur  wordt  niet  meteen  duidelijk ,  of  de  beide  vuur-torens  in  Dover  tijdens  de  heerschappij  van  de  Romeinen  ook  werkelijk  Pharos  hebben  geheten .

Anders  gezegd  [:]   tot  hoe-ver  noordelijk  dit  woord   pharos   zich  heeft  uitgebreid  en  hoe  dat  proces  verlopen  is  //  zijn  wij  nog  niets  wijzer  geworden .

Onverwacht  blijkt  echter ,  dat  er  een  vaar-water  is  geweest  die  dezelfde  naam  droeg  als  de  Faro  (di  Messina) ,  zèèr  ver  noordelijk  //  doch  weliswaar  uit  een  italiaanse  bron :

«  in  linguaggio  loro  Ottensund ,  cioè  Faro ,  &  Stretto  di  Ottone . »

Om  te  begrijpen  welk  water  met  deze  benamingen  bedoeld  wordt  //  zullen  we  de  gehele  context  waarin  dit  tekst- fragment  optreedt ,  moeten  aanhalen .

Als  de  “markies”  (mark-graaf)  komt  te  overlijden  die  in  [it.]  Ideba  ( = Hedeby ;  nabij  Schleswig  /  Sleeswijk )  zetelt  //  breekt  er  een  opstand  uit ,  waarop  de  koning  van  “Germanië”  (- bij  name  Otto -)  met  een  leger  verschijnt  om  zijn  gezag  te  herstellen .

« Laqual  cosa  premendo  molto  al  Re  de  Germani ,  &  massime  per  la  uera  religione ,  che  cominciaua  di  gia  a  spargersi  in  quel  paese ;  era  uenuto  con  grande  esercito ,  a  ricuperare  il  perduto  stato ,  &  a  uendicare  la  morte  de’  suoi :  &  per  questo  correndo ,  &  predando  tutta  quella  lunghezza  di  terra  ferma ,  che  si  distende  circa  /bz.142/  a  cento  &  sessanta  miglia  nella  marina ,  impadronendosi  d’ ogni  cosa ,  no<n>  trouando  riscontro  da  ritardarlo ,  si  era  condotto  sino  a  la  estrema  punta  di  Iutia ,  doue  il  mare  la  diuide  da  la  Noruegia ,  doue  per  memoria  di  questo  fatto ,  lanciò  (dicono)  in  mare  una  partigianetta  che  haueua  in  mano :  per  ilche  si  è  poi  sempre  chiamato  quiui ,  in  linguaggio  loro  Ottensund ,  cioè  Faro ,  &  Stretto  di  Ottone . »

Pierfrancesco  Giambullari ( 1566 :  141 ~ 142 )

Het  is  enigszins  raar ,  dat  de  overwonnenen  (Denen)  in  hun  eigen  taal   (- in  linguaggio  loro -)  de  zee-straat  vernoemen  naar  hun  overwinnaar  Otto [:]  Ottensund  (!) .

Volgens  de  omschrijving  van   Pier-francesco  Giambullari  ( 1495 ~ 1555 )  zou  Otto  met  zijn  leger  helemaal  naar  de  noord-punt  van  Jut-land  (Iutia)  getrokken  zijn .   Van-af  dat  punt ,  waar  het  water  Jut-land  scheidt  van  Noorwegen  ging  het  [:]  Faro  (di  Ottone)  en  Stretto  di  Ottone  heten   (- dat  wij  nu  Katte-gat  noemen  en  uitkomt  in  (onder-andere)  de/het  Sont  [ caveat ,  vide  infra  (0024) ] -) .   Maar  let-wel [:]  dat  zijn  italiaanse  benamingen  zoals  Giambullari  die  kent  .

Interessant  zou  nu  zijn  om  te  weten  hoe  Giambullari  aan  die  naam  Faro  komt .

____________

Pierfrancesco  Giambvllar  i • Historia  dell’  Europa .  [800 ~ 913] .   [ Venetia :  (Appresso)  Francesco  Senese .  1566 ] ;  bz. 141 ~ 142 ]

Posted March 21, 2015 by arvteg in Uncategorized

Tagged with , , ,